Pozitif Disiplin- Çocuklarda Problemli Davranışları Olumlu Bir Şekilde Yönetebilmek

Durusıla Kahraman Profil Resmi
Durusıla Kahraman

Disiplin dendiği zaman çoğumuzun aklına olumsuzluk içeren, otorite, ceza gibi kavramlar gelir. Fakat çocukları pozitif davranışlarla da disipline edebilir ve özgüvenlerinin kırılmamasını sağlayabiliriz. Çocuklara kötü davranmanın fiziksel, psikolojik ve davranışsal zararları hakkında çok sayıda araştırma yapılmış ve bu tutumun doğru olmadığı kanıtlanmıştır. Bu konu ile ilgili okuduğum bir yazıda; “Çocuklara iyi davranışlar kazandırmak için onları bu kadar kötü hissettirme fikri nereden çıktı?”  diyordu. Çok doğru... Çocuklar bu şekilde doğru davranışı öğrenemiyor. Tam tersi gelişimleri olumsuz bir şekilde etkileniyor. İşte tam bu noktada “Pozitif Disiplin” yöntemi ortaya çıkıyor. 
Pozitif disiplin, Nelson, Lott ve Glenn’in verdiği tanıma göre, çocukların kendi hareketlerini kontrol edebilmele rine ve problemlerini çözmelerine yardımcı olan bir yönetim tekniğidir. Aynı zamanda pozitif disiplin, çocuklar toplumsal kuralları öğrenirken kendileri hakkında iyi şeyler hissetmelerine de olanak sağlamakta dır. Pozitif disiplin yöntemini uygula dığınızda ödüle veya cezaya ihtiyaç duymazsınız. 
Öncelikle çocukla olumlu bir ilişki kurmak çok önemlidir. Tabii ki ebeveyn olarak çocuğunuzu koruyor, onu doğru bir şekilde yönlendirmek için rehberlik ediyor olacaksınız fakat koyduğunuz bazı kurallar ve sınırlar olacak. Bu kuralla rın çocuğunuzun size olan sevgisini ve bağlılığını olumsuz etkilememesi için kuracağınız ilişki çok önemli. Bu şekilde çocu ğunuzu anlayabilir ve ona değer verdiğinizi, onu anladığınızı ona hissettirebilirsiniz. Olumlu ilişki kurabilmek için birlikte kaliteli zaman geçirmek, gününüz nasıl geçtiğini paylaşmak, gün içinde en mutlu ve en üzgün anınızı karşılıklı olarak paylaşmak güçlü bir bağ kurmanıza temel sağlayacaktır. 
Pozitif disiplinde diğer önemli noktalardan biri çocuğa izin vermediğiniz, hayır dediğiniz her durum için açıklama yapmaktır. Hayır demek benim ihtiyacım mı yoksa bu ‘hayır’ın çocuğuma bir faydası dokunacak mı? Eğer sınırlarım konusunda kafam netse, bunun nedenini çocuğuma daha iyi açıklayabilirim. Hayır dedikten son ra yeni bir çözüm önerisi üretebiliyor veya yaşına göre çocuğumdan gelen bir alternatifi kabul edebiliyorsam, bu, pozitif disiplin uygulama konusunda başarılı oluyorum demektir. Çocuğumuzla birlikte belli kurallara karar vermek, yaşına uygun açıklamalar yapmak, her hayır dedikten sonra doğru davranışı göstermek, birlikte alternatif çözümler bulmak önemlidir. 
Aile bireyleri pozitif disiplinde problemler ortaya çıktıkça sorunları çözmek için toplantılar yaparlar. Yapılan bu toplantılarda çocuğa söz hakkı verilerek düşüncelerini ifade etmesine olanak tanınır, çocuk bu sayede problem çözme becerisi kazanır. 
Çocuğun yanlış davranışlarını negatif bir üslupla eleştirmek yerine konu üzerine sakin bir ses tonuyla, asla fiziksel şiddete başvurmadan, alay etmeden, kıyaslama yapmadan konuşmak, kesinlikle tutarlı olmak;  çocuğu paylaşmaya teşvik etmek, başarılarının yanında çabasını da taktir etmek, sorumluluklarını hatırlatmak, ona değer verdiğinizi hissettirmek ve konuşması için ona söz hakkı tanımak, yaptığı hatalı davranış sonrası mutlaka özür dilediğinden emin olmak, hatalı davranış sonrası sorumluluğu başkasının üzerine atmak yerine kendine öz eleştiride bulunmasına dikkat etmek pozitif disiplin yönteminde doğru ilerlemenize katkı sağlar. 
Çocuğun isteklerinden her şeye hayır demek ya da her şeye evet demek, bir gün hayır dediğiniz şeye diğer gün evet demek çocuğun kafasını oldukça karıştıracaktır. Ebeveynlerin koyduğu kurallara ailenin diğer üyeleri (anneanne, babaanne, dede) saygı göstermeli ve tersini yapmamalıdır. Bu şekilde çocuğun gelişimi olumlu  desteklenmiş olur.